ضد عفونی سالن ها و محوطه مرغداری

تعریف ضدعفونی

هر جسمی‌كه بتواند از رشد و نمو میكروب‌ها و سایر عوامل بیماریزا (ویروس‌ها، قارچ‌ها و انگل‌ها تك یاخته‌ای) در داخل یا در روی سطح بدن و محیط زندگی جلوگیری بعمل آورد ماده ضدعفونی كننده نامیده می‌شود.

نکات حائز اهمیت در انتخاب مواد ضد عفونی

اثر کشنده مواد ضد عفونی برای عوامل بیماریزای گوناگون از قبیل باکتریها, ویروس ها, قارچها و تک یاخته متفاوت بوده و بستگی به ترکیب شیمیایی ماده ضد عفونی و ساختار میکروارگانیسم دارد. به هنگام تهیه مواد ضد عفونی نکاتی از قبیل قیمت, طیف اثر, میزان فعالیت در حضور مواد آلی, سمیت, ماندگاری, اثر خورندگی, حلالیت, زمان و دمای اثر گذاری را در انتخاب خود لحاظ نمایید.

اهمیت نسبی این ویژگیها بستگی به وضعیت و شرایط مورد استفاده دارد اما طیف اثر و میزان سمیت از فاکتورهای بسیار مهم در انتخاب مواد ضد عفونی هستند .به یاد داشته باشید هیچ ماده ضد عفونی بلافاصله عمل نمی کند و تمامی این مواد جهت بر جای گذاشتن تاثیر لازم نیاز به مقادیر مشخص و زمان لازم دارند .دما و غلظت مواد ضدعفونی در میزان نابودی میکروارگانیسم ها موثر هستند .استفاده از غلظت توصیه شده ماده ضد عفونی بسیار مهم بوده و همچنین ثابت شده است با افزایش دما تاثیر مواد ضد عفونی افزایش می یابد .

تمامی مواد ضد عفونی در حضور مواد آلی اثر خود را به میزان زیادی از دست میدهند و این امر به این معنی است نباید سطوح کثیف را ضد عفونی نمود.مواد آلی از طریق ایجاد پوشش در اطراف عوامل بیماریزا و جلو گیری از تماس ماده ضد عفونی, تشکیل پیوند های شیمیایی با مواد ضد عفونی و غیر فعال کردن آنها علیه میکروب و یا انجام واکنش شیمیایی و خنثی کردن ماده ضد عفونی ,موجب کم اثر شدن یا بی اثر شدن مواد ضد عفونی می شوند .بنا براین مجددا یادآوری می شود پاکسازی سالن مرغداری پیش از استفاده از عوامل ضد عفونی یک اصل ضروری است .

خصوصیات مواد ضدعفونی

تمام مواد ضدعفونی كننده كه در مرغداری استفاده می‌شود باید دارای شرایط ذیل باشد :

• ضدعفونی كننده قوی باشد.
• به راحتی قابل دسترس بوده و خیلی گران نباشد.
• بوی زننده نداشته باشد.
• باعث زنگ زدن و از بین رفتن وسایل نشود.
• برای انسان و حیوانات سمی‌نباشد.
• درحضور مواد ناچیز آلی مؤثر باشد.
• قابلیت نفوذ در مواد و شكاف‌ها را داشته باشد.

بخاطر داشته باشیم كه مواد ضدعفونی كننده برای تمیز كردن استفاده نمی‌شود بلكه میكروارگانیسم‌ها را از بین می‌برد. لذا زمانی موثر خواهد بود كه سطحی كه در آن بكار می‌روند كاملاً تمیز باشد.

انواع مواد ضدعفونی كننده

موادی كه برای ضدعفونی در پرورش طیور بكار می‌رود، معمولاً به سه دسته تقسیم می‌شوند:

• ضدعفونی كننده‌های طبیعی
• ضدعفونی‌كننده‌های فیزیكی
• ضدعفونی كننده‌های شیمیایی

1 - ضدعفونی‌كننده‌های طبیعی: مانند نور آفتاب، میكروب‌ها در برابر نور آفتاب بخصوص نور مستقیم آن به مقدار زیاد فعالیت خود را ازدست می‌دهند، در بین انوار مختلف اشعه خورشید اشعه ماوراء بنفش سبب كشتن میكروب‌ها و باكتری‌ها می‌گردد. از این رو آفتاب ارزانترین وسهل الوصول ترین و شاید بهترین ماده ضدعفونی كننده باشد. یكی دیگر از ضدعفونی كننده‌های طبیعی سرما و برودت می‌باشد. البته سرما و برودت اثر ضدعفونی و معدم كنندگی قوی برای میكروب‌ها نمی‌باشد بلكه فقط رشد و نمو آنها را به تعویق می‌اندازد و در نتیجه جهت نگهداری گوشت و تخم مرغ در سردخانه‌ها استفاده می‌گردد.

2 - ضدعفونی كننده‌های فیزیكی: بهترین ضدعفونی كننده فیزیكی حرارت می‌باشد كه از آن می‌توان به دو صورت خشك و مرطوب استفاده كرد. از حرارت خشك به صورت شعله دادن بوسیله شعله افكن استفاده و كف، دیوار سالن را ضدعفونی می‌كنند. با این روش می‌توان میكروب‌های بیماریزا و تخم انگل‌ها را به خوبی از بین برد. یكی دیگر از ضدعفونی كننده‌های فیزیكی حرارت مرطوب می‌باشد. بخارآب جوش بهترین ماده ضدعفونی كننده به شمار می‌رود. حرارت آب جوش معمولاً بیش از 100 درجه است و در این حرارت كمتر میكروب یا انگلی تاب مقاومت دارد. از آب جوش برای ضدعفونی لانه و وسایل جوجه كشی و قفس و آبخوری و دانخوری استفاده می‌شود.

3 - مواد ضدعفونی كننده شیمیایی: كه این مواد خود به چند دسته تقسیم می‌شوند و جز یكی از تركیبات می‌باشند كه عبارتند از فرمالدئید، تركیبات چهارتائی آمونیوم، مواد فنلی، مواد یدی و كلریدی

تاثیر این مواد تابع عوامل مختلف است كه بطور خلاصه عبارتند از:

1 - غلظت خود مواد:

خاصیت ضدعفونی كننده هرماده با درجه غلظت آن كم یا زیاد می‌شود. معمولاً محلول‌ها بی‌اثر یا كم اثرتر می‌باشند، بنابراین بهتر است توصیه كارخانه سازنده رعایت شود.

2 - حرارت:

معمولاً افزایش حرارت سبب افزایش اثر ماده ضدعفونی كننده می‌باشد. از اینرو تؤام كردن حرارت و مواد ضدعفونی اثر بهتری خواهد داشت.

3 - مدت مجاورت ماده ضدعفونی كننده با محیط آلوده:

هرچقدر ماده ضدعفونی روی سطح آلوده بیشتر باشد اثر بهتری خواهد داشت كمتر ماده ضدعفونی وجود دارد كه بلافاصله میكروب را از بین ببرد.

4 - میزان آلودگی محیط:

اثر مواد ضدعفونی در محیطی كه زیاد آلوده و كثیف باشد كمتر می‌باشد. از این جهت قبل از استفاده باید میزان آلودگی و كثافات لانه را به حداقل رسانید.

 

خصوصیات انواع ضدعفونی کننده ها :

الکل ها :

این دسته از ضدعفونی کننده ها ، شامل موادی مانند :

Isopropyl و یا Ethyl Alcohol میباشند .

خصوصیات عمومی این دسته از ضدعفونی کننده ها عبارتند از :

& از دسته میکروب کشهای وسیع الطیف میباشد .

& سبب پوسیدگی مجاری و سطوح ضدعفونی شده نمی شود .

& قابل اشتعال می باشد .

& در حضور مواد ارگانیک ، فعالیت محدودی دارند .

& بدلیل تبخیر بالا ، پس مانده کمی دارند .

& برای استفاده عمومی در هچری مقرون به صرفه نیست ( قیمت بسیار بالا ) .

& برای ضدعفونی وسایل و یا سایر اشیاء کوچک بسیار مناسب است .

& در جهت تاثیرگذاری ، بایستی با غلظت 70 تا 95 درصد استفاده شوند .

 

هالوژن ها :

این دسته از ضدعفونی کننده ها ، شامل موادی مانند :

Iodines و یا Hypocholorites میباشند .

خصوصیات عمومی این دسته از ضدعفونی کننده ها عبارتند از :

& از دسته میکروب کشهای وسیع الطیف میباشد .

& در برخی از موارد سبب پوسیدگی شده اند .

& در حضور مواد ارگانیک ، فعالیت محدودی دارند .

& پس مانده های این دسته از مواد فعالیت ناچیزی دارند .

& به میزان بسیار اندکی خاصیت سمی بودن را دارا میباشند .

& برای ضدعفونی وسایل کوچک ، میتوان از غلظت کمی از ایندسته مواد استفاده کرد .

& این دسته از ضدعفونی کننده ها قیمت پائینی دارند ، اما بایستی در مقادیر بالا استفاده شوند .

 

ترکیبات چهارتایی آمونیوم :

& از دسته میکروب کشهایی هستند که وسیع الطیف نیستند .

& این دسته از مواد ضدعفونی کننده ، بر علیه باکتری های گیاهان ، قارچ ها و ویروسها موثر هستند می باشند .

& به میزان بسیار اندکی خاصیت سمی بودن را دارا میباشند .

& فعالیت پس مانده های این ترکیبات ، با پاکسازی مجدد به حداقل می رسد .

& این دسته ترکیبات در حضور مواد صابونی ، ضدعفونی کننده ها و آب های سخت اثر بخشی محدودی دارند .

& این مواد تحریک کنندگی کمی دارند .

& در حضور مواد ارگانیک تاثیر پذیری کمی دارند .

& ضدعفونی کننده های مناسبی در جهت استفاده در سطوح تمیز می باشند .

& قیمت پائینی دارند .

 

فنولیک ها ( منفرد و یا چندگانه ) :

& از دسته میکروب کشهای وسیع الطیف میباشد .

& به میزان بسیار اندکی خاصیت سمی بودن را دارا میباشند .

& این دسته از ضدعفونی کننده ها در حضور مواد ارگانیک نیز ، تاثیر پذیری بالایی دارند .

& تاثیر پس مانده های این ترکیبات نیز مفید است .

& قیمت آنها نیز متوسط تا پائین میباشد .

 

Coal Tar Distillates :

این دسته از ضدعفونی کننده ها ، شامل موادی مانند :

اسید سیتریک و Cresol می باشند .

& از دسته میکروب کشهای وسیع الطیف میباشد .

& در غلظت های بالا ، میتواند سمی باشد .

& فعالیت پس مانده های این ترکیبات بسیار بالاست .

& فعالیت این دسته از ترکیبات در حضور مواد ارگانیک نیز ، بسیار خوب است .

& بدلیل انتشار گازهای سمی ، استفاده از این ترکیبات در نزدیکی تخم مرغ ها و یا جوجه ها مناسب نمی باشد .

& این دسته از ترکیبات ، نسبتا گران میباشند .

 

آلدهیدها :

این دسته از ضدعفونی کننده ها ، شامل موادی مانند :

Glutaral Dehyde می باشند .

& از دسته میکروب کشهای وسیع الطیف میباشد .

& به میزان بسیار اندکی خاصیت سمی بودن را دارا میباشند .

& این دسته از ترکیبات ، نسبتا گران میباشند .

& فعالیت پس مانده های آن نیز به حدی کم میباشد که اهمیتی ندارند .

 

ضدعفونی کننده های Oxidizing :

این دسته از ضدعفونی کننده ها ، شامل موادی مانند :

پراکسید هیدروژن و پرمنگنات پتاسیم می باشند .

& از دسته میکروب کشهای نسبتا وسیع الطیف میباشد .

& این دسته از ضدعفونی کننده ها در حضور مواد ارگانیک کاملا موثر هستند .

& به میزان کمی سمی می باشند .

& این ضدعفونی کننده ها موادی عالی برای عملیات پاکسازی میباشند .

& فعالیت پس مانده های این مواد بسیار کم است .

& موادی نسبتا گران میباشند .

 

 

▪ ضدعفونی کننده ها زمانیکه در دز مناسب رقیق شده باشند در سطح تمیز باکتریها و ویروسها را می کشند.

▪ همیشه از دستورالعمل کارخانجات سازنده پاک کننده ها ، ضدعفونی کننده ها و دود دهنده ها استفاده شود.

▪ همیشه از میزان سلامتی و ایمنی منطقه پیروی شود.

▪ یک تمیز کردن موفقت آمیز ۹۹% تلاش فیزیکی و ۱% شیمیایی است.

 

 هیچ کاری غیر ممکن نیست . . .